|
(na podstawie przewodnika R. Frodymy "Galicyjskie cmentarze wojenne. T.1.Beskid Niski i Pogórze", Warszawa 1995 oraz własnych obserwacji)
Pętna 63
Od przystanku PKS Pętna dróżką pod górę na S. Po wejściu do lasu - środkową dróżką. Cmentarz
po prawej stronie, ok. 150 m od wejścia do lasu. Teraz także szlakiem dojściowym.
86 Austr. z 4, 17, 36 i 98 pułku piechoty, poległych 2 maja 1915 r.
Proj. H.Mayr. Słupy przybramne z kamienia, reszta drewniana. Kiedyś był trudny do odnalezienia, bardzo zniszczony. Dzięki szlakowi - łatwo go znaleźć.
Bartne 64
300 m na SE od starszej cerkwi w Bartnem, w zaroślach.
29 Austr., 57 Rosjan.
Proj. H.Mayr. Ogrodzenie z kamienia łamanego, duży krzyż z drewnianym daszkiem. Krzyże
typowe - żeliwne. Okresowo oczyszczany, porośnięty trawą.
Małastów 65
500 m na NE od szkoły w Małastowie, w młodym lesie, 100 m od skraju. Szlak dojściowy.
106 Austr. z 10, 17, 18 i 33 pułku piechoty, 20 Rosjan ze 139 pułku piechoty.
Proj. H.Mayr. Duży drewniany krzyż, żeliwne krzyże nagrobne. W tylnej ścianie masywne
kamienne słupy. Cmentarz bardzo zarośnięty i zniszczony.
Małastów 66
Przy mostku na potoku - tablica informacyjna. Stąd w lewo pod górę drogą. Cmentarz po 200 m,
na leśnym stoku. Szlak dojściowy.
41 Austr. z 18, 28 i 33 pułku piechoty, 77 Rosjan. Polegli 2 maja 1915 r.
Proj. H.Mayr. Mur kamienny z wysokim pylonem w przednim narożniku. Wyremontowany w 1993 r.
Ropica Górna 67
Naprzeciwko odgałęzienia drogi do Bartnego. Przechodzimy przez kamienny mostek, zbudowany
specjalnie do cmentarza. Po czym w prawo ścieżką pod górę w lesie. Po 200 m cmentarz.
57 Austr. z 28 pułku piechoty i 54 Rosjan. Ponoć leżą tu żołnierze zamarzli w okopach zimą
1914r.
Proj. H.Mayr. Cmentarz otoczony murkiem z ciosanego kamienia, drewniana bramka, żeliwne
krzyże nagrobne. Obiekt zniszczony.
Ropica Górna (Dragaszów) 68
100 m na prawo od drogi do Bartnego, w kępie świerków. Dobrze widoczny z drogi.
86 Austr. z 83 pułku landwery..
Proj. H.Mayr. Cmentarz otoczony kamiennym murkiem, który z tyłu tworzy coś w rodzaju
pomnika. Remontowany w 1992 r.
Przegonina 69
Od szkoły w Bodakach idziemy ok. 200 m drogą na Bartne. Tam tablica informacyjna. Skręcamy w
prawo, w dół, przekraczamy potok i łąkami wprost pod górę. Prowadzi tędy znakowany szlak
dojściowy. Cmentarz ok. 40 m w lesie, niewidoczny z drogi.
55 Austr. z 7, 56 pułku piechoty oraz 17, 28 i 33 pułku piechoty landwery, 74 Rosjan.
Proj. H.Mayr. Słupy kamienne, pośrodku duży drewniany krzyż.
Owczary 70
Od cerkwi 400 m szlakiem dojściowym w górę doliny, drogą. Naprzeciwko cmentarza
parafialnego.
Rosjanie, Austr. z 18, 21, 36, 37, 98 i 100 pułku piechoty, 37, 38 i 71 batalionu
landszturmu, 25 pułku artylerii polowej.
Proj. H.Mayr. Cmentarz otoczony ogrodzeniem z kamiennymi słupkami, tylna ściana z wnęką na
tablicę. Odznaczają się groby Żydów. Podobno pochowano tu Czechów rozstrzelanych za zdradę
po próbie przejścia na stronę rosyjską. Odnowiony w 1994 r.
Łosie 71
Kwatera na cmentarzu parafialnym
60 Austr. z 9, 10, 11, 18, 19, 20, 24, 28, 36, 38, 47, 56, 87, 98 i 244 pułku piechoty, 2
pułku ułanów, 2, 3, i 4 pułku honwedów i 1 pułku strzelców tyrolskich, 9 Rosjan.
Proj. H.Mayr. Drewniany krzyż centralny, typowe krzyże nagrobne. Obiekt po dobrze wykonanym
remoncie. Dużo polskich nazwisk, przed wejściem mogiły żołnierzy zmarłych na cholerę,
zrównane z ziemią.
Ropa 72
Pośrodku cmentarza parafialnego, 200 m na W od starego kościoła.
16 Austr. z 2, 4, 10, 28, 30, 34, 35 i 56 pułku piechoty, 3 i 4 pułku strzelców tyrolskich,
13 pułku artylerii fortecznej i 2 pułku sanitarnego. Chowano tu żołnierzy zmarłych w szpitalu, który mieścił się we dworze. (Według tabliczki przy wejściu - pochowano tu 37
osób).
Proj. H.Mayr. Ogrodzenie z rur metalowych na betonowych słupach. Duży drewniany krzyż.
Cmentarz po remoncie.
Szymbark - Łęgi 73
200 m na NW od przystanku PKS Szymbark - Łęgi, za laskiem, po lewej stronie. Szlak dojściowy.
46 Austr. z 56, 57 i 100 pułku piechoty oraz 10 i 13 pułku artylerii polowej, 28 Niemców z
271, 272 oraz bawarskiego 9 i 22 pułku piechoty, 5 Rosjan. Kilku oficerów, dużo polskich
nazwisk. Cmentarz przy szpitalu polowym, który mieścił się we dworze.
Proj. H.Mayr. Cmentarz zmienił pierwotny wygląd - w 1992 r. wykonano betonowe ogrodzenie.
Pola grobowe zdewastowane, nagrobki usunięte.
Szymbark 74
Na miejscowym cmentarzu, 200 m na W od kościoła. Szlak dojściowy.
16 Austr. z 3, 9, 12, 15, 20, 27, 56, 58 i 100 pułku piechoty, 21 Niemców z 271, 272 i
bawarskiego 3 pułku piechoty, 12 pułku artylerii polowej i 3 oddziału sanitarnego. We
wrześniu 1939 pochowano tu 6 żołnierzy polskich.
Obiekt w dobrym stanie, wyremontowany w 1995 r.
Szymbark 75
Na skarpie szosy, 100 m w stronę Gorlic od odgałęzienia drogi do Bielanki.
Austr. z 12, 15, 20, 24, 26 i 57 pułku piechoty oraz 2 pułku artylerii polowej.
Proj. H.Mayr. Cmentarz otoczony murkiem z ciosanego kamienia, z przodu bramka, do której
prowadzą schodki. Duży drewniany krzyż obok rozłożystej lipy. Obiekt dobrze utrzymany, pod
opieką ludności, zawsze pięknie ustrojony kwiatami.
Siary 76
Na grzbiecie między Siarami a Ropicą Dolną. 100 m na NE od zbiegu żółtego szlaku z Gorlic na
Bielankę (W stronę Gorlic) z drogą wiejską wspinającą się na grzbiet z Siar. Od szlaku
żółtego szlak dojściowy.
40 Austr. z 18 pułku piechoty i 9 batalionu pionierów, 28 Rosjan.
Proj. H.Mayr. Drewniany płotek, duży drewniany krzyż centralny (zwalony), żeliwne krzyże
nagrobne, obiekt odremontowany.
Ropica Górna 77
Na zboczu, 600 m na N od cerkwi, w kępie drzew, wśród pól. Od drogi prowadzi szlak
dojściowy.
214 Austr. z 6, 7, 18, 21 i 98 pułku piechoty, 31 Niemców z 13 i 22 pułku piechoty
bawarskiej oraz 160 pułku piechoty, 162 Rosjan z 66 i 195 pułku piechoty.
Proj. H.Mayr. Cmentarz otoczony kamiennym murem. Obelisk z kamiennym krzyżem. Obiekt
remontowany w 1992 r., do roku 2006 był bardzo zarośnięty. Oczyszczony siłami Stowarzyszenia Aktywnej Opieki Nad Cmentarzami Wojennymi z I wojny światowej w Galicji Zachodniej.
Ropica Górna 78
Na skraju lasku, 100 m na W od szczytu wzgórza 466 m. Najlepsze dojście - ścieżką grzbietową
odchodzącą od szosy Sękowa - Męcina, przy mostku, 1,2 km od rozgałęzienia dróg w centrum
Sękowej. Szlak dojściowy.
122 Austr. z 6, 7, 18, 19, 27 i 34 pułku piechoty oraz 4 bośniacko - hercegowińskiego pułku
piechoty, 165 Rosjan z 73 i 76 pułku piechoty.
Proj. H.Mayr. Rzuca się w oczy potężna ściana tylna zbudowana z kamiennych pylonów nakrytych
kamiennym architrawem. Duży drewniany krzyż centralny. Cmentarz ogrodzony murem, zarośnięty
krzewami. Remontowany w 1995 r.
Sękowa 79
Na skrajnym wschodnim grzbiecie schodzącym z masywu Zagórza (507 m) do zakrętu szosy Sękowa
- Męcina. Dojście: od skrzyżowania dróg w Sękowej 800 m szosą w stronę Męciny, po czym w
lewo polną dróżką ponad zabudowania. Cmentarz w kępie drzew wśród pól. Teraz: szlak dojściowy.
468 Austr. z 18 pułku piechoty, 372 Niemców z 46 oraz 22 i 30 bawarskiego pułku piechoty,
366 Rosjan.
Proj. H.Mayr. Obelisk i mur z kamienia, żeliwne krzyże nagrobne na betonowych cokołach.
Tablica inskrypcyjna z grubego aluminium. Remont w 1990 i 1999 r.
Sękowa 80
Od skrzyżowania w Sękowej 50 m szosą w stronę Gorlic, po czym w prawo dróżką między
zabudowaniami i dalej, stale pod górę. Cmentarz po 500 m, na odkrytym terenie, w kępie
drzew. Teraz także szlak dojściowy.
109 Austr., 190 Niemców z 46 i 58 oraz 46 rezerwowego pułku piechoty pruskiej, 3, 22 oraz 13
rezerwowego pułku piechoty bawarskiej, 21 bawarskiego batalionu pionierów.
Proj. H.Mayr. Miał to być najbardziej okazały obiekt w okręgu. Masywny mur z kamienia, z
przodu 4 pylony, wewnątrz krzyż betonowy, z tyłu na tarasie, duża pergola. Budowy cmentarza
nie ukończono. Projektowana była jeszcze kaplica. W 1993 wyremontowano ogrodzenie.
Męcina Mała 81
Dzisiaj - Męcina Wielka, przy szosie do Wapiennego, koło mostku.
17 Niemców z 46 i 58 pułku piechoty oraz 22 i 23 bawarskiego pułku piechoty, 28 Rosjan (ale
wg tabliczki przy wejściu: 57 Austr., 54 Rosjan!).
Proj. H.Mayr. Mur z kamienia łamanego z daszkiem. Pośrodku duży kamienny krzyż. Podejście do
szosy po schodkach. Krzyż centralny dobrze zachowany. Remont w 1992r.
Męcina Wielka 82
Przy cmentarzu parafialnym, naprzeciwko cerkwi.
27 Austr. z 10 pułku piechoty landwery, 71 Rosjan z 34 i 35 pułku piechoty.
Proj. H.Mayr. Ogrodzenie z kamiennych słupków, połączonych stalowymi rurami. Duży drewniany
krzyż z daszkiem, typowe krzyże kilku rodzajów. Remont: 1991-92r.
Wapienne 83
Na zalesionym wzgórku, po prawej stronie szosy do Rozdziela, 200 m na NE od skrzyżowania i
przystanku w Wapiennem.
38 Rosjan (nazwiska nieznane).
Proj. H.Mayr. Kamienny murek, drewniana bramka i krzyż centralny, metalowe krzyże nagrobne
(połamane). Remontowany.
Ropica Dolna 86
Na skarpie, 500 m na SE od przystanku przy kościele w Ropicy Dolnej, w kępie drzew. Widoczny
z drogi.
61 Austr. z 1, 9, 20, 24 i 30 pułku strzelców, 56 i 100 pułku piechoty, 8 Rosjan.
Proj. H.Mayr. Mur i krzyż z betonu, z przodu kraty z kutego żelaza. Krzyże nagrobne
zniszczone. Tablica informacyjna przy szosie. Remontowany w 1993 r.
Gorlice 87
Na wzgórzu przy ul. Łokietka. Ok. 600 m od drogi na Grybów. Zwany cmentarzem "Na Pocieszce".
80 Austr. z 58 i 98 pułku piechoty, 37 Niemców z 56 i 58 pruskiego pułku piechoty, 68
Rosjan.
Proj. H.Mayr. Murek betonowy, wielki krzyż drewniany, metalowe krzyże nagrobne na kamiennych
cokołach z żeliwnymi tabliczkami. Na bramie 2 tablice ze wszystkimi nazwiskami poległych.
Remontowany w 1995r.
Gorlice - Sokół 88
Na wzgórku, po prawej stronie zielonego szlaku do Wapiennego, 200 m od miejsca, gdzie szlak
opuszcza szosą Gorlice - Dukla. Zwany cmentarzem "Na Magierce".
20 Austr. z 98 pułku piechoty, 10 pułku piechoty obrony krajowej, 3 tyrolskiego pułku
strzelców cesarskich.
Proj. H.Mayr. Mur betonowy, z przodu potężny krzyż, mogiły masowe z metalowymi krzyżami
nagrobnymi. Wyremontowany w 1996r., porósł trawą.
Gorlice 89
Obok ul. Krakowskiej, na przeciwko cmentarza parafialnego. Nie istnieje, gdyż wybudowano tu
osiedle mieszkaniowe. Znajdował się przy dzisiejszym bloku Kopernika 2. Na jego miejscu 5
głazów.
61 Niemców z 272 pułku piechoty. W latach 1961-62 prochy poległych przeniesiono na cmentarz
nr 91.
Cmentarz był otoczony wysokim (2,40 m) murem przykrytym betonowym daszkiem, nad wejściem
trójkątne zwieńczenie z napisem w jęz. niemieckim: "Cmentarz wojenny".
Gorlice 90
Na kirkucie, na zachodnim stoku Góry Cmentarnej, przy drodze na Łużną.
6 żołnierzy wyznania mojżeszowego.
Cmentarz zdewastowany, zachowały się dwie betonowe stele z Gwiazdą Dawida.
Gorlice 91
Na Górze Cmentarnej (357 m), przy niebieskim szlaku. Dojście przez osiedle Korczak.Szlak dojściowy.
853 poległych, w tym 427 z armii austro - węgierskiej, 139 z niemieckiej, 287 z Rosyjskiej.
149 mogił pojedynczych i 161 zbiorowych. Żołnierze polegli w walkach o N i W część miasta.
Proj. Emil Ladwieg. Jeden z największych cmentarzy na tym terenie (130 na 75 m, 9750 m2).
Otoczony wysokim murem i drzewami. Okazała brama, a w niej tablice z nazwiskami
przeniesionych z cmentarza nr 89 żołnierzy. Na postumencie z wysokim kamiennym krzyżem
pośrodku cmentarza (projektu Gustawa Ludwiga) 2 tablice: "Braciom Polakom, żołnierzom w
armiach trzech państw zaborczych, walczących w obcych mundurach, lecz za polską sprawę,
poległym na pobojowiskach gorlickich w l. 1914-15, napis ten kładą w wyzwolonej Polsce
wdzięczni rodacy, 1928". Na drugiej tablicy napis: "Tablica powyższa ufundowana przez
powiatowe koło Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej w Gorlicach
1.11.1928r.,a usunięta przez niemieckiego okupanta 27.11.1940r. wraca na swoje pierwotne
miejsce dnia 27.10.1946r. jako widomy znak zwycięstwa Polski nad wrogiem." Szeregi grobów
biegną głównie wzdłuż murów. Z lewej strony ołtarz polowy, wbudowany w mur. W 1995 r., z
boku cmentarza, wybudowano kaplicę drewnianą, wzorowaną na gontynach cmentarza na Rotundzie,
ale po kilku latach została ona rozebrana, ze względu na brak konserwacji. W przedniej
części cmentarza pochowano także żołnierzy niemieckich, zmarłych podczas II wojny światowej
w gorlickich szpitalach. Według tablicy: "Szczątki 362 żołnierzy ekshumowano i przeniesiono
w 1997 roku na cmentarz wojskowy w Siemianowicach Śląskich."
Gorlice - Glinik 98
Przy stacji Arge, w miejscu, gdzie od starej drogi z Biecza, odgałęzia się obwodnica.
254 Rosjan z 35 pułku piechoty.
Proj. H.Mayr. Ażurowe ogrodzenie z betonu, duży drewniany krzyż, ładna bramka wejściowa,
piękne tuje. Obiekt w dobrym stanie, w 1995 r. remontowany.
Florynka 126
Przy szosie Krynica - Grybów, w centrum wsi.
Węgrzy - honwedzi.
Proj. H.Mayr. Mogiła zbiorowa, obelisk z orłem zrywającym się do lotu. Pojedyncze krzyże. Remontowany w 1993 r., w dobrym stanie.
Wawrzka 128
200 m w prawo od szlaku żółtego z Ropy do Florynki, 500 m od skrzyżowania dróg w centrum
wsi.
Proj. H.Mayr. Słupki betonowe połączone żelaznymi prętami, duży krzyż centralny. Obiekt
dobrze utrzymany, pod opieką ludności.
Grybów 129
Z drogi wylotowej na Gorlice skręcamy zaraz za wiaduktem w prawo. Cmentarz po 500 m, z
prawej strony, tuż za mostkiem na potoku.
Austriacy, Rosjanie, Niemcy.
Cmentarz ogrodzony w części dwiema parami rur wspartymi na słupkach, w części pełnym murem.
Żelazny krzyż centralny z blaszanym daszkiem, typowe krzyże żeliwne. Zarysy mogił
nieczytelne. Obiekt przebudowany w latach sześćdziesiątych, obecnie w dobrym stanie.
Grybów 130
Kwatera na cmentarzu parafialnym.
Niemcy z 1, 2 i 3 pruskiego pułku grenadierów gwardii, 3 i 22 bawarskiego pułku piechoty
oraz 46, 58, 266, 267, 268, 269, 271 i 272 pruskiego rezerwowego pułku piechoty.
Duży cmentarz otoczony w połowie murem kamiennym, w połowie stalowymi rurami w słupkach
(remont: 1993r.). Bramka wejściowa obramowana ozdobnymi słupami z kulami kamiennymi. Ciekawy
kamienny krzyż centralny (6m). Typowe krzyże nagrobne i stele. Na murze tabliczka z metryką
cmentarza i epitafium oficera 20 pułku piechoty. Zarysy pierwotnych kwater nieczytelne,
ogólny stan - dobry.
Grybów 130a
Na kirkucie, od cmentarza parafialnego drogą na W, ok. 600 m.
Polegli wyznania mojżeszowego.
Kilka bezimiennych mogił tworzących wydzieloną kwaterę wojskową. Zachowały się cztery
kamienne stele w formie tablic Mojżesza z gwiazdą. Dwie z nich przewrócone. Kirkut
zaniedbany i zdewastowany.
|