Gatunek występujący w Europie Środkowej, we wszystkich krajach Europy Wschodniej i Południowo-Wschodniej, rajach alpejskich oraz w Hiszpanii. Bardzo duża populacja występuje w Wielkiej Brytanii.
Gatunek spotykany tylko w większych kompleksach leśnych. Jest to zwierze stadne. Łanie i młode byczki łączą się w chmary z okresowym przewodnictwem licówki (doświadczonej łani). Starsze byki grupują się w mniejsze chmary, bez łań. Najstarsze byki często są samotnikami. Podczas rykowiska byki dołączają do łań.
W dzień jelenie trzymają się ostoi żerując tylko w jej pobliżu. Przed wieczorem udają się na żerowiska dalsze - uprawy, zręby, pola uprawne.
Rykowiska zaczynają się we wrześniu. Byki rozdzielają się i przemieszczają się w miejsca godów. Najsilniejsze byki grupują wokół siebie liczne łanie i łańki (samice w drugim roku życia). Ciche przez większość roku byki wydają głosy przypominające ryczenie.
Młode rodzą się w maju i czerwcu. Dorosłe jelenie zmieniają suknię dwa razy do roku – w kwietniu i maju oraz we wrześniu i październiku.
W 9-11 miesiącu życia młodych samców wykształcają się możdżenie. Na początku drugiego roku życia zaczyna rosnąć poroże. Nazwy odnóg poroża od dołu:
- oczniak
- nadoczniak (nie u wszystkich się tworzy)
- opierak
- widlica lub korona
Jeżeli na obu tykach jest taka sama liczba odnóg, poroże nazywa się regularnym. Jeżeli liczba odnóg jest różna – nieregularnym.
Poroże w trakcie wzrostu pokryte jest żywą tkanką – scypułem. Scypuł gdy zaczyna wysychać jest wycierany o drzewa i krzewy. Wtedy poroże zyskuje swój kolor.
Byki zrzucają poroże od końca lutego do kwietnia.
Jelenie są bardzo płochliwe, dlatego w ich odnalezieniu znacznie pomagają tropy i ślady żerowania.
Sarna (Capreolus capreolus)
Gatunek rozprzestrzeniony w całej Europie. W Polsce występuje na terenie całego kraju.
Sarnę najczęściej można spotkać na polach uprawnych sąsiadujących z lasami. W lecie sarny generalnie żyją pojedynczo. Zimą łączą się w niewielkie rudle. Wdzień sarny zazwyczaj przebywają w lasach. Na żer wychodzą wczesnym rankiem, około południa i o zmroku. Sarna znakomicie słyszy i wietrzy. Jest płochliwa. Zaniepokojona może wydawać odgłosy przypominające szczekanie.
Ruja trwa od połowy lipca do połowy sierpnia. Koza w czasie rui wydaje wabiące dźwięki.
U sarny występuje zjawisko ciąży przedłużonej. Dopiero w grudniu można mówić o ciąży właściwej, trwającej około 180 dni. Koźlęta rodzą się w drugiej połowie maja i w czerwcu.
W obliczu zagrożenia koźlęta przypadają do ziemi i pozostają w bezruchu. Należy pamiętać, że nie są osierocone! Matka zazwyczaj jest w pobliżu.
Parostki (poroże sarny) mogą mieć formę szpicaka, widłaka, a niekiedy szóstaka (najpełniejsza postać). Kozły zrzucają poroże na przełomie listopada i grudnia.
Dzik (Sus scrofa)
Występowanie dzika można przyrównać do naturalnego zasięgu buka i dębu. Ich owoce są podstawowym pokarmem dzika w okresie zimowym.
Lochy z warchlakami i przelatki żyją w obupłciowych watahach. Dorysłe odyńce najczęściej prowadzą samotny tryb życia.
Dziki żerują nocami. Po drodze na żerowiska wędrują do kąpielisk. Po kąpieli często czochrają się o drzewa. Buchtując poszukują w ziemi pożywienia.
Są to zwierzęta wszystkożerne. Ulubionym pokarmem są żołędzie i bukiew. Początek i czas trwania rui jest uzależniony od warunków pogodowych i żerowych w lesie. Zazwyczaj ruja zaczyna się w listopadzie i grudniu. Może się kończyć dopiero w marcu.
Zając szarak (Lepus europaeus)
Zwierze aktywnie przeważnie nocą i o zmierzchu. Zające żyją przeważnie pojedynczo. Są bardzo przywiązane do własnych areałów osobniczych.
Szarak żeruje najczęściej na oziminach, zjada też trawy i zioła. Parkoty zaczynają się generalnie w styczniu i powtarzają się do sierpnia.
Bóbr (Castor fiber)
Jest to największy europejski gryzoń. W Polsce dzięki reintrodukcji ciągle zwiększa swoją liczebność. Podlega ochronie gatunkowej.
Żyje w podziemnych norach przy rzekach. Na płytkich wodach buduje żeremia. Doskonale pływa i nurkuje nawet do 15 minut. Żywi się miękkimi pędami, korą drzew.
Ruja odbywa się od lutego do marca. Po 14 tygodniach samice rodzą 2-3 czasem 4 młode.
Gruczoły przyodbytowe wytwarzają castoreum – strój bobrowy wykorzystywany w medycynie ludowej.
Żbik (Felis silvestris)
Gatunek bardzo rzadki i objęty ochroną gatunkową. Dorosłe osobniki są wyraźnie większe od kotów domowych. Ich puszyste ogony zakończone są ciemną sierścią poprzedzoną trzema czarnymi paskami poprzecznymi. Zwierzęta te żyją samotnie. Preferują nocne łowy. Ruja na przełomie lutego i marca. Gatunek podlega całkowitej ochronie gatunkowej.
Ryś ( Lynx lynx)
Zwierze o długości ciała od około 80 do 130 cm. Futro płowożółte do rudawo-brązowego z jaśniejszymi i ciemniejszymi plamami („europejski tygrys”).
Wilk (Canis lupus)
Duży drapieżnik zamieszkujący większe kompleksy leśne. Osiadły tryb życia tylko podczas wychowu młodych. Generalnie prowadzi koczowniczy tryb życia. Potrafi przebyć w nocy kilkadziesiąt kilometrów.
Wilki żyją w grupach nazywanych watahami. W watasze tylko jedna para (osbniki alfa) mają zdolność wydawania na świat potomstwa. Ruja odbywa się w zimie - styczeń/luty. Wśród wilków istnieje instytucja piastuna - opiekuna młodych. Gatunek objęty ochroną gatunkową.
Lis (Vulpes vulpes)
Gatunek bardzo rozpowszechniony i liczny odkąd objęto go programem szczepień przeciwko wściekliźnie. Zamieszkuje obszary ekotonowe między lasami i polami. Żyje w rodzinnych norach. Lisy przebywają w norach generalnie tylko podczas długotrwałego deszczu, po pierwszym opadzie śniegu i podczas cieczki. W dzień chętni śpią w łodnikach lub wygrzewają się na słońcu. Na łowy wyruszają wieczorami.
Poza okresem wychowu młodych pies i suka żyją osobno.
Kuny
Dwa występujące w Beskidzkich lasach gatunki to:
- kuna domowa (kamionka)
- kuna leśna (tumak)
Kuna leśna wybiera obszary leśne. Kryje się w dziuplastych drzewach i stosach drewna.
Kuna domowa szuka schronień w stodołach, na strychach, w pryzmach kamieni. Obecność człowieka jej nie przeszkadza.
Kuna leśna ma żółto pomarańczową plamę na gardle. Kuna domowa ma białą plamę.
Nietoperze
W Beskidzie Niskim stwierdzono dotąd występowanie 18 gatunków:
Gatunek występujący w Europie Środkowej, we wszystkich krajach Europy Wschodniej i Południowo-Wschodniej, rajach alpejskich oraz w Hiszpanii. Bardzo duża populacja występuje w Wielkiej Brytanii.
Gatunek rozprzestrzeniony w całej Europie. W Polsce występuje na terenie całego kraju.
Występowanie dzika można przyrównać do naturalnego zasięgu buka i dębu. Ich owoce są podstawowym pokarmem dzika w okresie zimowym.
Zwierze aktywnie przeważnie nocą i o zmierzchu. Zające żyją przeważnie pojedynczo. Są bardzo przywiązane do własnych areałów osobniczych.
Duży drapieżnik zamieszkujący większe kompleksy leśne. Osiadły tryb życia tylko podczas wychowu młodych. Generalnie prowadzi koczowniczy tryb życia. Potrafi przebyć w nocy kilkadziesiąt kilometrów.
