Cmentarze wojenne na terenie Beskidu Gorlickiego - Okręg I - Żmigród

(na podstawie przewodnika R. Frodymy "Galicyjskie cmentarze wojenne. T.1.Beskid Niski i Pogórze", Warszawa 1995 oraz własnych obserwacji)

Radocyna 43 200 m na S od budynku szkoły w centrum wsi. Szlak dojściowy.
4 Austriaków z 27 pułku piechoty i 79 Rosjan ze 195 pułku piechoty.
Proj. D.Jurković. Mały pomnik. W 1995 r. oczyszczony z zarośli przez Koło Łowieckie "Dzik" z Gorlic.

Długie nr 44 Długie 44
50 m na N od drogi do Wyszowadki, 300 m od Wisłoki, w pobliżu śladów cerkwi i cmentarza. Szlak dojściowy.
37 Austr. z 26, 27, 87 i 97 pułku piechoty oraz z 8 i 14 samodzielnego pułku strzelców polowych. 207 Rosjan.
Proj. D.Jurković. Z tyłu murek, z przodu i boków drewniane ogrodzenie. Cmentarz po remoncie w 1998 r. całkiem zmieniony. Przednie naroża - ścięte. 5 drewnianych krzyży. Cmentarz znowu zarasta.

Lipna nr 45 Lipna 45
Za mostkiem, po prawej stronie idąc od Radocyny. Prowadzi do niego szlak dojściowy.
56 Austr. z 14, 47, 48 pułku piechoty oraz 97 Rosjan poległych w styczniu 1915 i w bitwie wielkanocnej.
Proj.D. Jurković. Drewniany płot z bramką, z tyłu murek. Kamienny pomnik centralny z drewnianym krzyżem. Nowe krzyże drewniane i odremontowane ogrodzenie (remont: 1998 r.). Okresowo oczyszczany.

Beskidek nr 46 na reprincie pocztówki Konieczna - Beskidek 46
Od miejsca, gdzie niebieski szlak z Koniecznej osiąga granicę (stąd szlak dojściowy), ok. 2 minuty w lewo.
168 Austr. z 1,3,5,9,14,28,87 i 154 pułku piechoty, 135 Rosjan ze 193 i 195 pułku piechoty. Polegli w styczniu i lutym 1915.
Proj. D. Jurković. Ogrodzenie z kamienia i drewna, wysoka wieża z tablicą (coraz mniej czytelną). Obmurowane mogiły z drewnianymi krzyżami. Kilkakrotnie remontowany.

Konieczna nr 47 Konieczna 47
Mogiła zbiorowa na cmentarzu wiejskim koło cerkwi. Szlak dojściowy.
80 Austr. z 27 i 47 pułku piechoty, 108 Rosjan.
Proj. D.Jurković. Mogiła otoczona kamiennym murkiem z krzyżami.

Regetów Wyżny nr 48 na starej pocztówce Regetów Wyżny 48
Poniżej nowej kaplicy w Regetowie zaczyna się szlak dojściowy. Cmentarz na przeciwległym wzgórzu - w lesie, na stokach Jaworzynki.
74 Austr. z 87 pułku piechoty, Niemcy z 3 pułku strzelców tyrolskich, 136 Rosjan. Polegli w okresie bitwy wielkanocnej 1915.
Proj. D.Jurković. 12 kamiennych słupów z gontowym daszkiem połączonych drewnianym parkanem. Drewniane krzyże nagrobne, krzyż centralny. Części drewniane dosyć zniszczone, choć cmentarz nawet nie zarośnięty.

Blechnarka 49
Najlepiej dojść od szlaku żółtego przy granicy ok. 300 m, lub z dołu od drogi ok. 100 m(Szlak dojściowy).
103 Austr. z 1, 20, 87 i 154 pułku piechoty, 50 Niemców z 3 pułku strzelców tyrolskich, 196 Rosjan ze 176 i 196 pułku piechoty. Zmarli w zimie 1914/15.
Proj. D.Jurković. Otoczony murkiem kamiennym, z tyłu kamienna piramida. Odremontowany w lipcu 1996 r. przez obóz młodzieżowy Niemieckiego Związku Opieki Nad Grobami Wojennymi "Porozumienie ponad grobami".

Wysowa 50
Na górze Wysota, ok. 400 m na SW od szczytu. Z drogi między Wysową a Blechnarką prowadzi szlak dojściowy.
10 Austr. z 20 pułku strzelców polowych i 70 pułku piechoty, 23 Niemców z 3 pułku strzelców tyrolskich, 50 Rosjan.
Proj. D.Jurković. Wał z kamienia łamanego, duży drewniany krzyż, głazy. W rosyjskiej części - cmentarz prawosławny. Obiekt zniszczony i zarośnięty.

Rotunda nr 51 Rotunda 51
Do cmentarza prowadzi Główny Szlak Beskidzki (czerwony), od Ługu (Zdynia) i Regetowa Niżnego. Na szczycie Rotundy. Szlak dojściowy.
42 Austr. z 9, 36, 59 i 153 pułku piechoty, Niemcy z 1 i 3 pułku strzelców tyrolskich, 12 Rosjan. Daty śmierci: luty i marzec 1915 r.
Proj. D.Jurković. Cmentarz otoczony kamiennym murkiem. Pięć dużych drewnianych wież z potężnymi krzyżami. Obiekt bardzo zniszczony, pozostały szkielety 4 wież i kilka krzyży w opłakanym stanie. Od 2005 remontowany staraniem SKPB Warszawa - oczyszczony, postawiono nowe krzyże.

Zdynia nr 52 Zdynia 52
Kwatera cmentarza parafialnego, 200 m od cerkwi, w stronę Gładyszowa.Szlak dojściowy.
30 Austr. z 14, 26, 47 i 193 pułku piechoty, 20 Rosjan. Daty śmierci: luty 1915 r.
Proj. D.Jurković. Kamienny murek i obelisk (identyczny jak w Radocynie). Cmentarz zadbany.

Czarne nr 53 Czarne 53
Przy drodze do Krzywej, przy cmentarzu przycerkiewnym. Cerkiew przeniesiona do skansenu w N.Sączu.Szlak dojściowy.
27 Austr. z 87 pułku piechoty, 372 Rosjan ze 192 pułku piechoty.
Proj. D.Jurković. Cmentarz drewniany, obecnie częściowo zniszczony, obok (po lewej) duży cmentarz żołnierzy niemieckich z II wojny światowej, oznaczony pojedynczym drewnianym krzyżem.

Krzywa nr 54 Krzywa 54
Obok cerkwi.
2 Austr., Rosjanie z 17 i 176 pułku piechoty.
Proj. D.Jurković. Mogiła zbiorowa. Centralny krzyż zniszczony. Niegdyś stał prowizoryczny krzyż, dzisiaj krzyża brak, za to mogiła otoczona drewnianym ogrodzeniem, zarośnięta.

Gładyszów 55
W lasku, 200 m na W od szosy na Magurę. Szlak dojściowy.
13 Austr. z 1, 24, 25 i 90 pułku piechoty, 20 pułku strzelców polowych, 2 pułku ułanów oraz 28 pułku artylerii polowej, 92 Rosjan.
Proj. D.Jurković. Cmentarz otoczony murem kamiennym z gontowym daszkiem. Pośrodku drewniana wieża na kamiennym cokole - pięknie odremontowana, krzyże z daszkami - także odremontowane.

Smerekowiec nr 56 Smerekowiec 56
Obok cmentarza parafialnego, za mostem, przy drodze na Gładyszów.
22 Austr. z 1, 6, 10, 24, 25, 36 i 59 pułku piechoty, 3 pułku piechoty honwedów, 4 pułku artylerii polowej i 2 pułku artylerii haubic. Daty śmierci z lutego i marca 1915.
Proj. D.Jurković. Otoczony kamiennym murkiem z balustradą. Drewniany krzyż centralny i krzyże nagrobne. Odremontowany, lecz murki zaczynają się sypać.

Uście Gorlickie nr 57 Uście Gorlickie 57
Obok cmentarza parafialnego, przy drodze na Gorlice.
45 Austr. z 36 i 59 tyrolskiego pułku piechoty, 20 i 87 pułku strzelców polowych, 1 i 3 pułku piechoty, 9 pułku piechoty landwery, 6 batalionu saperów oraz 1 pułku strzelców cesarskich.
Proj. D.Jurković. Cmentarz otoczony kamiennym murkiem z drewnianym płotkiem. Mnóstwo krzyży drewnianych z daszkami. Tablica centralna z kamienia. Cmentarz zadbany.

Magura Małastowska nr 58 Magura Małastowska 58
Od szczytu Magury, 50 m w dół w stronę Przysłupia (szlak dojściowy).
60 Austr. z 4, 9, 10, 18, 36 i 89 pułku piechoty, 76 Rosjan ze 193 pułku piechoty.
Proj. D.Jurković. Duży kopiec kamienny z tablicą (złamaną), zwieńczony wysokim drewnianym krzyżem. Drewniane krzyże nagrobne, dziś bardzo zniszczone. Cmentarz okresowo oczyszczany, lecz zniszczony.

Przysłup 59
Od szczytu Magury Małastowskiej i od przecięcia drogi ze szlakiem zielonym w Przysłupiu prowadzi szlak dojściowy.
60 Austr. z 3, 4, 9, 10, 12, 24, 30, 56, 89 i 98 pułku piechoty, 20 Rosjan. W jednej z mogił spoczywa Polak - chor. Tadeusz Michalski, poległy w styczniu 1915 r.
Proj. D.Jurković. Cmentarz otoczony murkiem z piaskowca magurskiego, z jednej strony tworzącym ściankę. Na niej krzyż z ciosów kamiennych, bardzo ładna kompozycja. Na mogiłach głazy.

Przełęcz Małastowska nr 60 Przełęcz Małastowska 60
100 m od szosy, przy szlaku niebieskim do Banicy.
174 Austr. z 10, 12, 18, 21, 30, 36, 59, 70, 89 i 90 pułku piechoty oraz 9 pułku huzarów.
Proj. D.Jurković. Ogrodzenie z potężnych bali drewnianych na podmurówce. Z tyłu duża gontyna - ołtarz z kopią obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej autorstwa Kaspara. Drewniane krzyże nagrobne, piękne, mogiły otoczone kamieniami. Stan idealny.

Wirchne 61
Z Gładyszowa drogą na SE pod górę, potem przez las ok. 50 m. Szlak dojściowy.
194 Austr. z 1, 21, 24 i 35 pułku piechoty, 5 Rosjan.
Proj. D.Jurković. Cmentarz ogrodzony drewnianym parkanem. Pomnikowa ściana tylna z kamienia ciosanego. Zarośnięty, okresowo oczyszczany.

Banica 62
Od prywatnego schroniska przy żółtym szlaku ok. 200 drogą w górę doliny i w lewo. (szlak dojściowy).
12 Austr. z 11 pułku piechoty, 12 pułku strzelców polowych i 29 pułku piechoty landwery, 40 Rosjan z wołogodzkiego pułku piechoty.
Proj. D.Jurković. Ogrodzenie z kamienia łamanego. Drewniane krzyże nagrobne, krzyż centralny. Cmentarz zniszczony i prowizorycznie odbudowany, ale nieco zmieniony.

Aktualizacja: 28.05.2008